Przemówienie z Ventotene 2026

Drodzy Przyjaciele,

Przede wszystkim, w imieniu Philippe’a Laurette’a, prezesa Stowarzyszenia im. Jeana Monneta, oraz samego stowarzyszenia, pragnę wyrazić naszą najgłębszą wdzięczność za niezwykłą pracę, jaką wykonaliście w zakresie opracowania propozycji i harmonizacji. Jako członek założyciel w pełni popieramy deklarację, którą dzisiaj podpiszemy.

Kiedy Jean Monnet powołał pierwszą Komisję na rzecz Stanów Zjednoczonych Europy, zgromadził przywódców partii politycznych i związków zawodowych, aby przełamać opór rządów i uniknąć ograniczenia się wyłącznie do współpracy międzyrządowej. Jednak, jak wiemy, Unia Europejska w dużej mierze przekształciła się w strukturę międzyrządową, w której Rada Europejska odgrywa dominującą rolę w jej architekturze instytucjonalnej, a zasada jednomyślności często utrudnia odważne działania.
Wraz z opublikowaniem Deklaracji z Ventotene musimy wspólnie podjąć działania mające na celu zaangażowanie obecnych przywódców partii politycznych i związków zawodowych. Przed nami wszystkimi stoi wspólne, trudne zadanie¹: przekonanie ich do udziału w Europejskim Kongresie Ludowym oraz w Marszu Obywateli w marcu 2027 roku.

Nie zapominajmy jednak o innym słynnym cytacie Jeana Monneta: «Nie tworzymy koalicji państw; jednoczymy ludzi». Być może instytucje europejskie nie polegały w wystarczającym stopniu na swoich obywatelach. Jedną z największych zalet tej deklaracji jest to, że daje ona obywatelom możliwość wyrażenia swojego postulatu utworzenia federacji europejskiej – federacji, która chroni ich przed imperiami i drapieżnikami, jak niedawno opisał to Giulio da Empoli w swoim hołdzie dla Jeana Monneta. Obywatele mogą domagać się postępów w dziedzinie gospodarki, obronności, polityki międzynarodowej i innowacji poprzez masową demonstrację.
Obecnie Stowarzyszenie im. Jeana Monneta koncentruje się strategicznie na tym, jak efektywnie zorganizować nasze wspólne struktury, aby Europa mogła ponownie stać się supermocarstwem w dziedzinie innowacji.

Wszyscy, którzy mają taką możliwość, powinni zgromadzić się w Rzymie w 2027 r. i w Hadze w 2028 r., zgodnie z propozycją. Być może jednak warto byłoby również rozważyć zorganizowanie dodatkowych demonstracji w największych miastach państw członkowskich – a nawet krajów kandydujących – aby zapewnić możliwość udziału wszystkim zainteresowanym.

Musimy polegać na obywatelach, zwłaszcza na mobilnych i transnarodowych Europejczykach – tych obywatelach, którzy osiedlili się w innym państwie członkowskim. We Francji powstaje zrzeszenie stowarzyszeń reprezentujących obywateli europejskich, które ma na celu wzmocnienie ich głosu. Miejmy nadzieję, że podobne inicjatywy powstaną również w innych państwach członkowskich. Takie zrzeszenia mogłyby stanowić potężną siłę napędową wspierającą nasze działania na poziomie lokalnym.

Jak stwierdzono w naszej deklaracji: «Obywatele nie odrzucają Europy; odrzucają Europę, która nie potrafi podejmować decyzji». Musimy ich przekonać, że zmiana jest możliwa – i że to od nich zależy, czy uda się ją wprowadzić.

Przed nami ekscytująca i wspólna misja. Zrealizujmy ją!

Eric PESTEL