Podczas gdy wojna na Ukrainie trwa, europejska solidarno\u015b\u0107, kt\u00f3ra do tej pory by\u0142a wzorcowa, nie jest ju\u017c wolna od napi\u0119\u0107. Z pewno\u015bci\u0105 aktywnie udzielana jest pomoc, zar\u00f3wno w zakresie zaopatrzenia, wsparcia zdrowotnego i przyjmowania uchod\u017ac\u00f3w, jak i na szczeblu wojskowym, poprzez skuteczne dostawy broni, w kt\u00f3rych wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 Stany Zjednoczone, stawiaj\u0105c naje\u017ad\u017ac\u0119 w bardzo trudnej sytuacji. Nasilaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sankcje wobec Rosji, wp\u0142ywaj\u0105c na jej \u015brodki finansowania wojny. Ale cz\u0119sto maj\u0105 one bardzo wyra\u017ane negatywne reperkusje dla Europejczyk\u00f3w, z kt\u00f3rych wielu by\u0142o bardzo uzale\u017cnionych od takiego handlu w zakresie importu energii.<\/p>\n\n\n\n
Europejska solidarno\u015b\u0107 nie bez napi\u0119\u0107<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n W obliczu wojny, kt\u00f3rej skala, skutki i nieprzewidywalno\u015b\u0107 pozostaj\u0105 bez precedensu na kontynencie od 1945 roku, ka\u017cde pa\u0144stwo stara si\u0119 wi\u0119c, poza solidarno\u015bci\u0105 okazywan\u0105 przez Uni\u0119, jak najbardziej ograniczy\u0107 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na w\u0142asne interesy. I tak, ku wielkiemu niezadowoleniu Francji, kanclerz Scholz nie pyta nikogo o zgod\u0119 na wyjazd do Pekinu w celu zabezpieczenia stosunk\u00f3w ze swoim pierwszym klientem, na podj\u0119cie \u015bci\u015ble narodowego planu odbudowy o warto\u015bci 200 miliard\u00f3w euro, na przyznanie pierwsze\u0144stwa Stanom Zjednoczonym w swoim programie dozbrojenia o warto\u015bci 100 miliard\u00f3w euro oraz na zainicjowanie wsp\u00f3lnego programu obronnego dla europejskiego nieba bez udzia\u0142u Francji<\/p>\n\n\n\n Nic z tego nie mia\u0142oby miejsca, a sam Putin prawdopodobnie nie ryzykowa\u0142by ataku na Ukrain\u0119, gdyby Europa po zjednoczeniu Niemiec i rozszerzeniu kontynentu wyposa\u017cy\u0142a si\u0119 we wsp\u00f3lne zarz\u0105dzanie oparte na jednolitej polityce zagranicznej i autonomicznym odstraszaniu wojskowym wykraczaj\u0105cym poza istnienie NATO. Ale Francja i Niemcy od dawna bawi\u0105 si\u0119 w bycie bra\u0107mi broni, przy czym r\u00f3\u017cnice nie usta\u0142y z powodu dw\u00f3ch roz\u0142am\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n Z jednej strony nacjonalizm, kt\u00f3ry pozosta\u0142 \u017cywy i emocjonalny we Francji, poprzez wszystkie jej wzloty i upadki: Wersal, O\u015bwiecenie, szturm na Bastyli\u0119, prawa cz\u0142owieka, Cesarstwo, zwyci\u0119stwo 1918 roku, Ruch Oporu i Wolna Francja w szeregach zwyci\u0119zc\u00f3w - to wszystko s\u0105 powody do upami\u0119tnienia. Sytuacja jest odwrotna w Niemczech, gdzie wszelkie sk\u0142onno\u015bci nacjonalistyczne s\u0105 \u015bci\u015ble kontrolowane, je\u015bli nie t\u0142umione, po traumie okresu nazistowskiego, z jego agresjami i prze\u015bladowaniami, ca\u0142kowit\u0105 kl\u0119sk\u0105 i ha\u0144b\u0105 Holokaustu. Jedyn\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 tych kraj\u00f3w jest to, \u017ce \u017caden z nich nie pr\u00f3buje gra\u0107 kart\u0105 europejskiego nacjonalizmu, co jest tym bardziej utopijne, \u017ce nigdy tego nie pr\u00f3bowa\u0142y!<\/p>\n\n\n\n Inn\u0105 zasadnicz\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest stosunek do federalizmu. Podczas gdy we Francji nikt nie o\u015bmiela si\u0119 opowiada\u0107 za federaln\u0105 Europ\u0105, w przeciwie\u0144stwie do niekt\u00f3rych w przesz\u0142o\u015bci, koalicja socjaldemokrat\u00f3w, libera\u0142\u00f3w i zielonych kanclerza Scholza wyra\u017anie uwzgl\u0119dni\u0142a ten cel w swoim programie i nie b\u0119dzie si\u0119 martwi\u0107 podobnie my\u015bl\u0105cymi chrze\u015bcija\u0144skimi demokratami.<\/p>\n\n\n\n Aby zrozumie\u0107 i wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski z tego \"kocham ci\u0119, ale ja te\u017c ci\u0119 nie kocham\", \u017ale zakopanego pod dwustronnymi traktatami wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania, kt\u00f3re ma by\u0107 uprzywilejowane, ale kt\u00f3re zagra\u017ca samej przysz\u0142o\u015bci Unii, musimy przypomnie\u0107 sobie wydarzenia z burzliwej historii.<\/p>\n\n\n\n Zwi\u0105zek od pocz\u0105tku kwestionowany<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Czwarta Republika, niekochana i dotkni\u0119ta wszelkim z\u0142em, a kt\u00f3ra uleg\u0142a jedynie nieopanowanemu dziedzictwu kolonialnemu, mia\u0142a potr\u00f3jn\u0105 zas\u0142ug\u0119: odbudow\u0119 narodow\u0105, budow\u0119 Europy i rozpocz\u0119cie trzydziestu chwalebnych lat, kt\u00f3re by\u0142y wzajemnie powi\u0105zane. Decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a w tym inicjatywa wsp\u00f3lnego rynku sze\u015bciu pa\u0144stw.<\/p>\n\n\n\n Nic jednak nie by\u0142o proste od samego pocz\u0105tku. W 1950 r., w obliczu zniszczonej i podzielonej powojennej Europy, zagro\u017conej stalinowskim ekspansjonizmem, Jean Monnet mia\u0142 osobist\u0105 wizj\u0119, by nak\u0142oni\u0107 Roberta Schumana, ministra spraw zagranicznych, Lotharinga o podw\u00f3jnej kulturze i antagonistycznej historii, do przeformu\u0142owania talii. Zaproponowa\u0142 kanclerzowi Adenauerowi, bez \u017cadnego mandatu ze strony jego w\u0142asnego rz\u0105du i poza oficjalnymi kana\u0142ami dyplomatycznymi, wsp\u00f3ln\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 Europejskiej Wsp\u00f3lnoty W\u0119gla i Stali, kt\u00f3rej ponadnarodowe instytucje mog\u0142yby kontrolowa\u0107 przemys\u0142, kt\u00f3ry by\u0142 w centrum poprzednich wojen. By\u0142 to pierwszy krok w kierunku zjednoczonej Europy.<\/p>\n\n\n\n Georges Bidault, rzekomo poinformowany przez Monneta, ale rozproszony innymi sprawami, lub nawet nie\u015bwiadomy wp\u0142ywu projektu, a prawdopodobnie jedno i drugie, mia\u0142 w\u0142a\u015bnie zako\u0144czy\u0107 prace swojej Rady Ministr\u00f3w, kiedy Schuman, otrzymawszy w ostatniej chwili potwierdzenie zgody Adenauera, zatwierdzi\u0142 sw\u00f3j plan przez Rad\u0119, kt\u00f3ra si\u0119 nie zmie\u015bci\u0142a. Bidaultowi pozosta\u0142o jedynie pozwoli\u0107 Schumanowi na zmobilizowanie czterech innych kraj\u00f3w do negocjacji i podpisanie 18 kwietnia 1951 r. traktatu EWWiS, kt\u00f3ry zosta\u0142 ratyfikowany pomimo sprzeciwu komunist\u00f3w i gaullist\u00f3w, kt\u00f3rzy widzieli w nim jedynie \"miszmasz\", jak to uj\u0105\u0142 genera\u0142.<\/p>\n\n\n\n Wobec r\u00f3wnoleg\u0142ego i pal\u0105cego problemu odtworzenia armii w Niemczech Zachodnich Jean Monnet, tym razem inspiruj\u0105c nowego przewodnicz\u0105cego Rady Ren\u00e9 Plevena, doprowadzi\u0142 do realizacji projektu Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Obronnej, podpisanego przez sz\u00f3stk\u0119 27 maja 1952 roku. Uzgodniono, \u017ce tej EDC b\u0119dzie towarzyszy\u0107 Europejska Wsp\u00f3lnota Polityczna, czyli sfederalizowana Europa, kt\u00f3rej postanowienia nale\u017ca\u0142o dopiero okre\u015bli\u0107.<\/p>\n\n\n\n Oby\u0142o si\u0119 bez przeciwnej i uporczywej koalicji komunist\u00f3w i gaullist\u00f3w we Francji, kt\u00f3rzy spieszyli si\u0119 zem\u015bci\u0107 na EWWiS i widzieli w EDC jedynie pogorszenie \"miszmaszu\", kt\u00f3ry w skandaliczny spos\u00f3b zosta\u0142 zamieniony na zielony. Ratyfikacja EDC sta\u0142a si\u0119 gor\u0105cym kartoflem kolejnych rz\u0105d\u00f3w i po bardzo d\u0142ugiej k\u0142\u00f3tni politycznej i parlamentarnej zosta\u0142a ostatecznie odrzucona przez Zgromadzenie Narodowe 30 sierpnia 1954 roku. Po tym p\u00f3\u017anym francuskim niepowodzeniu, EDC trafi\u0142a na \u015bmietnik historii.<\/p>\n\n\n\n Stany Zjednoczone, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 praktycznie jedynym obro\u0144c\u0105 Europy w obliczu tysi\u0119cy sowieckich czo\u0142g\u00f3w mog\u0105cych wyjecha\u0107 znad \u0141aby na Atlantyk, uzyska\u0142y to niemieckie dozbrojenie dopiero dzi\u0119ki paliatywowi w pa\u017adzierniku 1954 roku Unii Zachodnioeuropejskiej w\u0142\u0105czonej do utworzonego w 1949 roku NATO.<\/p>\n\n\n\n Stworzenie zjednoczonej armii w ramach polityki europejskiej sta\u0142o si\u0119, i pozostaje do dzi\u015b, tabu ewakuowanym z konstrukcji Europy, kt\u00f3ra wola\u0142a porzuci\u0107 wojsko na rzecz handlu, wkr\u00f3tce dodanego do rolnictwa, mniej sprzyjaj\u0105cego politycznym k\u0142\u00f3tniom na wszystkich frontach. Traktat rzymski z 25 marca 1957 r., tworz\u0105cy wsp\u00f3lny rynek, zosta\u0142 jednak uzupe\u0142niony traktatem Euratom, kt\u00f3ry, mimo zmian od czasu EWWiS, mia\u0142 na celu stworzenie Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Energii Atomowej.<\/p>\n\n\n\n Trudny partner V Republiki<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Po puczu algierskim, kt\u00f3ry utorowa\u0142 drog\u0119 V Republice, Charles de Gaulle ostatecznie oceni\u0142, \u017ce wsp\u00f3lny rynek wzmocni francuskie przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3re pozosta\u0142y zbyt protekcjonistyczne, ale pozwoli\u0142 Euratomowi zaton\u0105\u0107, zagra\u017caj\u0105c jego politycznym, cywilnym i wojskowym planom autonomii j\u0105drowej.<\/p>\n\n\n\n Preferowanie przez nowy re\u017cim Europy wyra\u017anie mi\u0119dzyrz\u0105dowej i w \u017cadnym wypadku ponadnarodowej doprowadzi\u0142o do zaproponowania planu Foucheta. Plan ten spotka\u0142 si\u0119 jednak z odmow\u0105 pozosta\u0142ych pi\u0119ciu pa\u0144stw do porzucenia podej\u015bcia wsp\u00f3lnotowego zapocz\u0105tkowanego przez Jeana Monneta, kt\u00f3re wola\u0142y pozostawi\u0107 wyja\u015bnienie wsp\u00f3lnego sposobu zarz\u0105dzania politycznego. Francja by\u0142a wi\u0119c zmuszona ograniczy\u0107 sw\u00f3j plan z sze\u015bciu do dw\u00f3ch, zawieraj\u0105c francusko-niemiecki Traktat Elizejski z 1963 r., kt\u00f3rego ratyfikacja musia\u0142a by\u0107 uzale\u017cniona od dodania przez Bundestag wyra\u017anie atlantyckiego odniesienia.<\/p>\n\n\n\n Gaullistowska odmowa jakiegokolwiek federalnego dryfu zosta\u0142a nast\u0119pnie brutalnie wyra\u017cona, opr\u00f3cz secesji z NATO, polityk\u0105 pustego krzes\u0142a wobec ka\u017cdego projektu zasob\u00f3w europejskich wymykaj\u0105cych si\u0119 spod jednomy\u015blnej kontroli pa\u0144stw. Francja po\u0142o\u017cy\u0142a temu kres dopiero kompromisem luksemburskim, kt\u00f3ry w istocie sformalizowa\u0142 niezgod\u0119, ale wprowadzi\u0142 jednomy\u015blno\u015b\u0107 w przypadku interes\u00f3w uznanych za kluczowe, kt\u00f3re przez dwadzie\u015bcia lat by\u0142y wykorzystywane na wszelkie sposoby.<\/p>\n\n\n\n Prezydencja Pompidou uspokoi\u0142a napi\u0119cia dzi\u0119ki tryptykowi uko\u0144czenia, pog\u0142\u0119bienia i rozszerzenia pierwszego szczytu europejskiego w Hadze, natomiast prezydencja Giscarda d'Estainga, wraz z kanclerzem Schmidtem, by\u0142a ponownie pionierem, tworz\u0105c na sta\u0142e Rad\u0119 Europejsk\u0105, wybieraj\u0105c Parlament Europejski w wyborach powszechnych i tworz\u0105c Europejski System Walutowy.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli chodzi o prezydenta Mitterranda, to na pr\u00f3\u017cno pr\u00f3bowa\u0142 on prowadzi\u0107 alternatywn\u0105, lewicow\u0105 polityk\u0119 wbrew fali swoich partner\u00f3w, ale w ko\u0144cu powr\u00f3ci\u0142, w ka\u017cdym sensie tego s\u0142owa, do wi\u0119kszej ortodoksji, co by\u0142o cen\u0105 za jego pozostanie w S\u015a. Przede wszystkim, w wyniku osobistego zbli\u017cenia z kanclerzem Kohlem, uzyska\u0142 powierzenie przewodnictwa Komisji Europejskiej Jacques'owi Delorsowi. Ten ostatni, r\u00f3wnie natchniony, co zdeterminowany, zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do uko\u0144czenia budowy jednolitego rynku do 1992 roku na mocy Jednolitego Aktu z 1986 roku. To o\u017cywienie zamieni\u0142o przeszkody w postaci jednomy\u015blno\u015bci na porozumienia wi\u0119kszo\u015bciowe, prowadz\u0105c w ko\u0144cu, wraz z nieoczekiwanym zjednoczeniem Niemiec, preludium do rozszerzenia kontynentu, do nadej\u015bcia unii walutowej ratyfikowanej przez Traktat z Maastricht z 7 lutego 1992 r., tworz\u0105cy Uni\u0119 Europejsk\u0105, kt\u00f3ry zosta\u0142 nieznacznie ratyfikowany we Francji w wyniku podzielonego referendum, budz\u0105cego stare napi\u0119cia i niespe\u0142nione urazy.<\/p>\n\n\n\n Trwa\u0142e nieporozumienie francusko-niemieckie<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie wtedy Niemcy dwukrotnie pr\u00f3bowa\u0142y zaproponowa\u0107 prezydentowi Mitterrandowi w kohabitacji z rz\u0105dem Balladura w 1994 roku, a nast\u0119pnie prezydentowi Chiracowi w kohabitacji z rz\u0105dem Jospina w 2000 roku, uni\u0119 polityczn\u0105 stanowi\u0105c\u0105 ram\u0119 dla tej unii walutowej. Ale jedyn\u0105 odpowiedzi\u0105 by\u0142o powtarzaj\u0105ce si\u0119 milczenie. Niemniej jednak uzgodniono nast\u0119pnie zaproszenie konferencji mi\u0119dzyrz\u0105dowej pod przewodnictwem Giscarda d'Estaing, z udzia\u0142em Parlamentu Europejskiego i spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, w celu wynegocjowania traktatu konstytucyjnego syntetyzuj\u0105cego architektur\u0119, usprawniaj\u0105cego decyzje i wyja\u015bniaj\u0105cego nawet s\u0142ownictwo, uzyskuj\u0105c poparcie Akademii Francuskiej!<\/p>\n\n\n\n Wyja\u015bnienie to nie posz\u0142o jednak tak daleko, by rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na europejsk\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 Francji! Podpisany bowiem 29 pa\u017adziernika 2004 r. traktat konstytucyjny rozpad\u0142 si\u0119 29 maja 2005 r. w referendum, kt\u00f3re prezydent Chirac mia\u0142 niefortunny pomys\u0142 wybra\u0107 do jego ratyfikacji, podczas gdy ratyfikacja parlamentu by\u0142a w du\u017cej mierze zapewniona. Ca\u0142a sprawa zamieni\u0142a si\u0119 w woln\u0105 gr\u0119: nawet bardzo klasyczne postanowienia traktatu rzymskiego, podj\u0119te tak jak w nowym traktacie, zosta\u0142y zakwestionowane w ramach partii, kt\u00f3re nagle zosta\u0142y podzielone, zar\u00f3wno wewn\u0119trznie, jak i mi\u0119dzy sob\u0105, oszukuj\u0105c w ten spos\u00f3b wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyborc\u00f3w, kt\u00f3rzy byli odbiorcami dokumentu w ca\u0142o\u015bci, ale kt\u00f3rzy zostali tak samo wprowadzeni w b\u0142\u0105d w tym ba\u0142aganie.<\/p>\n\n\n\n Prezydent Sarkozy pr\u00f3bowa\u0142 uratowa\u0107 przed katastrof\u0105 to, co mo\u017cna by\u0142o uratowa\u0107, aby umo\u017cliwi\u0107 rozszerzonej Unii Europejskiej posiadanie minimum \u015brodk\u00f3w decyzyjnych. Taki by\u0142 cel traktatu lizbo\u0144skiego z 29 pa\u017adziernika 2007 r., opisanego jako \"minitraktat\", aby nie obra\u017ca\u0107 referendum, ale uczynionego nieczytelnym przez wielokrotne odniesienia do obszernych za\u0142\u0105cznik\u00f3w, przy jednoczesnym porzuceniu w \u015brodku kampanii tego, co mog\u0142o jeszcze nada\u0107 sens wsp\u00f3lnej to\u017csamo\u015bci, czyli flagi i hymnu europejskiego. Symbole te, cho\u0107 pozbawione jakiegokolwiek oficjalnego statusu, zosta\u0142y na szcz\u0119\u015bcie zachowane w praktyce przez instytucje i pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie.<\/p>\n\n\n\n Po prezydenturze Hollande'a, kt\u00f3ra by\u0142a mniej kontrowersyjna ni\u017c zapowiadano, prezydent Macron chcia\u0142 po raz kolejny do\u0142\u0105czy\u0107 do grona europejskich pionier\u00f3w, dodaj\u0105c jednocze\u015bnie swoje s\u0142ynne \"przy okazji\". Pragn\u0105c pogodzi\u0107 Francj\u0119 Charlesa de Gaulle'a, kt\u00f3rego krzy\u017c lotary\u0144ski zosta\u0142 wprowadzony do herbu republika\u0144skiego, z Europ\u0105 Jeana Monneta, kt\u00f3rego gwia\u017adzisty sztandar zosta\u0142 uhonorowany \u0141ukiem Triumfalnym, przedstawi\u0142 kanclerz Merkel liczne europejskie post\u0119py, podsumowuj\u0105c je w swoim obszernym przem\u00f3wieniu programowym na Sorbonie i powtarzaj\u0105c na Forum Humboldt\u00f3w w Berlinie, a nast\u0119pnie ponownie w Parlamencie Europejskim w Strasburgu podczas swojego sze\u015bciomiesi\u0119cznego przewodnictwa w Radzie Unii. Niestety, jego liczne propozycje spotka\u0142y si\u0119 z tym samym milczeniem, kt\u00f3re Francja niegdy\u015b przeciwstawi\u0142a propozycjom niemieckim.<\/p>\n\n\n\n Federalizacja to wci\u0105\u017c kwestia sporna<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Przyczyny tej wzajemnej desynchronizacji mo\u017cna stre\u015bci\u0107 w kilku s\u0142owach: Niemcy pragmatycznie chc\u0105 Europy sfederalizowanej, z silnymi instytucjami, natomiast Francja stara si\u0119 pogodzi\u0107 swoj\u0105 liryczn\u0105 wizj\u0119 suwerennej Europy z zachowaniem pa\u0144stw, kt\u00f3re pozostaj\u0105 silne, kosztem stosunkowo s\u0142abych wsp\u00f3lnych instytucji. Poszukajmy, gdzie i przez kogo tkwi b\u0142\u0105d...<\/p>\n\n\n\n Co prawda obecna prezydencja Macrona okazuje si\u0119 by\u0107 mniej systematycznie przeciwna jakiejkolwiek ponadnarodowo\u015bci ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej poprzednik\u00f3w, czego dowodem jest udana inicjatywa, tym razem z Niemcami, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do zbiorowego zad\u0142u\u017cenia si\u0119 Unii do 2058 roku w celu wsparcia o\u017cywienia gospodarczego pod koniec Covida. Jest to jednak wyj\u0105tek narzucony przez wyj\u0105tkow\u0105 sytuacj\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce nie zmieni\u0107 regu\u0142y, czyli uporczywy brak zrozumienia koncepcji federalnej.<\/p>\n\n\n\n W przypadku Niemiec poj\u0119cie to ma znacznie g\u0142\u0119bsze korzenie ni\u017c powstanie Bundesrepubliki pod patronatem zachodnich sojusznik\u00f3w. Bund nawi\u0105zuje do sojuszu hanzeatyckiego, kt\u00f3ry przez wieki \u0142\u0105czy\u0142 we wzajemnej harmonii germa\u0144skie miasta i ksi\u0119stwa, kt\u00f3re pozostawa\u0142y jednakowo suwerenne i zazdrosne o swoje prerogatywy, tak\u017ce w ramach \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego, podczas gdy Francja od pocz\u0105tku zbudowana by\u0142a na nieelastycznej w\u0142adzy kr\u00f3lewskiej podporz\u0105dkowuj\u0105cej feuda\u0142\u00f3w swojej wszechobecnej i niepodzielnej w\u0142adzy centralnej.<\/p>\n\n\n\n I tak jak Rewolucja i Cesarstwo nie zmieni\u0142y autorytetu w\u0142adzy centralnej we Francji, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 przez wszystkie jej re\u017cimy do dnia dzisiejszego, tak samo Cesarstwo Niemieckie, za\u0142o\u017cone w 1871 roku przez Kr\u00f3lestwo Pruskie, cho\u0107 zrodzone pod poz\u0142acanymi salami Wersalu, nie d\u0105\u017cy\u0142o do narzucenia niemieckiej jedno\u015bci poprzez zdeptanie kr\u00f3lestw i ksi\u0119stw, z kt\u00f3rych si\u0119 sk\u0142ada\u0142o, ale raczej opiera\u0142o si\u0119 na nich, szanuj\u0105c ich odr\u0119bno\u015bci i autonomie.<\/p>\n\n\n\n Dopiero III Rzesza bezwzgl\u0119dnie z\u0142ama\u0142a istniej\u0105cy od kilkuset lat pakt federalny, narzucaj\u0105c swoj\u0105 absolutn\u0105 centralizacj\u0119, kt\u00f3rej przeka\u017anikiem na wszystkich terytoriach by\u0142 jej gauleiter, nazistowska wersja, cho\u0107 w innej i bardziej radykalnej formie, naszych prefekt\u00f3w. Jak mo\u017cemy nie rozumie\u0107, \u017ce ca\u0142a centralizacja narzucona przez taki re\u017cim pozosta\u0142a przekl\u0119ta w pami\u0119ci naszych s\u0105siad\u00f3w, poniewa\u017c kojarzy si\u0119 z najgorsz\u0105 dyktatur\u0105, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do najgorszej katastrofy, jak\u0105 kiedykolwiek znali na wszystkich poziomach?<\/p>\n\n\n\n \u0141atwiej jest zatem zrozumie\u0107, dlaczego to odniesienie do federalizmu zasadniczo przywo\u0142uje, zar\u00f3wno instynktownie, jak i racjonalnie, niezbywaln\u0105 gwarancj\u0119 swob\u00f3d na r\u00f3\u017cnych szczeblach, pocz\u0105wszy od szczebla regionalnego, a nast\u0119pnie krajowego, poniewa\u017c ka\u017cde przekazanie uprawnie\u0144 w g\u00f3r\u0119 mo\u017ce by\u0107 uzasadnione jedynie poprzez poszanowanie tych swob\u00f3d i zgodnie z jedynymi wsp\u00f3lnymi interesami, nale\u017cycie okre\u015blonymi i kontrolowanymi na r\u00f3\u017cnych szczeblach, kt\u00f3re uzasadniaj\u0105 przekazanie. Dop\u00f3ki interesy te wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 lepiej chronione na szczeblu europejskim, ich przeniesienie nie b\u0119dzie stanowi\u0142o problemu.<\/p>\n\n\n\n Ta wizja i sama federalna organizacja polityczna s\u0105 wsp\u00f3lne dla wszystkich naszych pozosta\u0142ych s\u0105siad\u00f3w i wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z demokracj\u0105 parlamentarn\u0105, kt\u00f3ra panuje we wszystkich pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej, z wyj\u0105tkiem jednego: Francji i jej przestarza\u0142ej centralizacji, dodatkowo wzmocnionej przez V Republik\u0119 z jej nadzwyczajn\u0105 w\u0142adz\u0105 prezydenck\u0105.<\/p>\n\n\n\n Scentralizowana Francja, kt\u00f3ra pozosta\u0142a odporna<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Idea federalna nigdy nie odnios\u0142a sukcesu we Francji, pomimo naszych ostatnich region\u00f3w sztucznie dodanych bez wi\u0119kszych \u015brodk\u00f3w do departament\u00f3w dobrze kontrolowanych przez w\u0142adz\u0119 centraln\u0105. Mia\u0142a jedynie odosobnionych or\u0119downik\u00f3w, takich jak Tocqueville, nietypowe i wygnane postaci, jak La Fayette, maltretowanych bojownik\u00f3w, jak Girondini wyeliminowani przez Montagnard\u00f3w podczas Rewolucji. Ich rzadcy spadkobiercy, z kt\u00f3rych niekt\u00f3rzy byli w stanie zbli\u017cy\u0107 si\u0119 do arkan\u00f3w w\u0142adzy, nie pozostawili po sobie prawie \u017cadnych \u015blad\u00f3w ani wybitnych instytucji i nie licz\u0105 si\u0119 w zbiorowej pami\u0119ci, gdzie wielkich ludzi mierzy si\u0119 narodowym i kr\u00f3lewskim autorytetem, kt\u00f3rym naznaczyli kraj.<\/p>\n\n\n\n Nasz aparat polityczny, administracyjny i prawny jest sam w sobie strukturalnie niewygodny i zagro\u017cony, gdy tylko znajdzie si\u0119 pomi\u0119dzy poziomem europejskim, kt\u00f3ry go przewy\u017csza, a poziomem regionalnym, kt\u00f3ry ro\u015bci sobie prawo do autonomii. Ilustruj\u0105cym tego przyk\u0142adem jest nasza Rada Stanu, stworzona przez Napoleona, kt\u00f3ra w\u0142a\u015bnie odrzuci\u0142a, z w\u0142asnej inicjatywy, wszystkie alternatywy dla kontroli technicznej zmotoryzowanych pojazd\u00f3w dwuko\u0142owych, pomimo faktu, \u017ce alternatywy te zosta\u0142y wyra\u017anie przewidziane przez Parlament i Rad\u0119 Unii w momencie powstania dyrektywy, oraz \u017ce zosta\u0142y one nale\u017cycie przedstawione Komisji Europejskiej przez nasz rz\u0105d i przez ni\u0105 zatwierdzone. Fakt, \u017ce taka ingerencja budzi gniew i antyeuropejsko\u015b\u0107 milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w, nie b\u0119dzie raczej przeszkadza\u0142 naszemu wysokiemu s\u0105dowi, kt\u00f3ry przypisze odpowiedzialno\u015b\u0107 Europie, kt\u00f3ra jest tak samo zwarta, jak i nieistotna. A je\u015bli rz\u0105d rezygnuje z jakiegokolwiek arbitra\u017cu Europejskiego Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci, do kt\u00f3rego Conseil d'Etat powinna ju\u017c si\u0119 odwo\u0142a\u0107 w drodze pytania prejudycjalnego, to czy\u017c nie jest to r\u00f3wnie\u017c zachowanie tego francuskiego wyj\u0105tku?<\/p>\n\n\n\n W poszukiwaniu drugiego wiatru<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Poza tym anegdotycznym, lecz odkrywczym przypomnieniem stanu umys\u0142u, nie da si\u0119 na zawsze unikn\u0105\u0107 pytania o wyra\u017ane europejskie zarz\u0105dzanie polityczne.<\/p>\n\n\n\n Utrzymuj\u0105ca si\u0119 sprzeczno\u015b\u0107 zas\u0142uguje na wyja\u015bnienie przez Francj\u0119. Przypomnijmy, \u017ce Olaf Scholz, w\u00f3wczas minister w rz\u0105dzie Merkel, podnosi\u0142 perspektyw\u0119 przekazania Francji przez Europ\u0119 sta\u0142ego miejsca w Radzie Bezpiecze\u0144stwa ONZ. Ale Francja wyklucza dzielenie si\u0119 swoim sta\u0142ym miejscem, jednocze\u015bnie twierdz\u0105c dla formy, \u017ce powinna przyzna\u0107 kolejne Niemcom. Jak zatem pogodzi\u0107 to stanowisko z apelami o suwerenno\u015b\u0107 \"silnej Europy\", kt\u00f3re stanowi\u0142y sedno przem\u00f3wie\u0144 prezydenta Macrona na Sorbonie, w Berlinie i w Strasburgu? I jak w takiej sytuacji nada\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 wsp\u00f3lnej polityce zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ra ma sens dla Europy i dla naszych partner\u00f3w zewn\u0119trznych?<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym krokiem by\u0142oby zawarcie porozumienia z Niemcami, aby stanowiska wyra\u017cane przez przedstawiciela Francji w Radzie Bezpiecze\u0144stwa ONZ by\u0142y odt\u0105d wyra\u017cane w imieniu obu kraj\u00f3w, w porozumieniu z Wysokim Przedstawicielem UE do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpiecze\u0144stwa, co stanowi\u0142oby wst\u0119p do zjednoczonego politycznie g\u0142osu europejskiego.<\/p>\n\n\n\n Przywracaj\u0105c osi francusko-niemieckiej widoczne i no\u015bne znaczenie, taka zmiana umo\u017cliwi\u0142aby r\u00f3wnie\u017c zbudowanie prawdziwej wsp\u00f3lnej polityki bezpiecze\u0144stwa, zbroje\u0144 i obrony na spokojniejszych i zdrowszych podstawach, do udzia\u0142u w kt\u00f3rej zaproszone zosta\u0142yby pozosta\u0142e pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, jako trzon autonomicznego europejskiego systemu odstraszania, w \u015bcis\u0142ym partnerstwie z NATO, ale ju\u017c nie w \u015bcis\u0142ym podporz\u0105dkowaniu. Mia\u0142oby to r\u00f3wnie\u017c wielorakie pozytywne skutki dla Europy w zakresie nadrobienia jej znaczenia politycznego, konkurencyjno\u015bci przemys\u0142owej i zacofania technologicznego w obliczu powa\u017cnych zmian strategicznych, kt\u00f3re obecnie nabieraj\u0105 tempa w skali globalnej.<\/p>\n\n\n\n Dla wi\u0119kszo\u015bci dzisiejszych Francuz\u00f3w, Niemc\u00f3w i innych Europejczyk\u00f3w taka perspektywa b\u0119dzie bez w\u0105tpienia r\u00f3wnoznaczna z \"si\u0119ganiem po ksi\u0119\u017cyc\". Pami\u0119tajmy jednak o s\u0142owach Kennedy'ego zapowiadaj\u0105cych w\u0142a\u015bnie ten cel: \"wybieramy si\u0119 tam nie dlatego, \u017ce jest to \u0142atwe, ale dlatego, \u017ce jest to trudne!\". Na co wi\u0119c czekamy, by odzyska\u0107 podobn\u0105 wol\u0119 w ambicjach bezprecedensowych i odnowi\u0107 determinacj\u0119, kt\u00f3r\u0105 Jean Monnet s\u0142usznie wyznaczy\u0142 jako lini\u0119 post\u0119powania od samego pocz\u0105tku budowy Europy, zmiataj\u0105c na bok wci\u0105\u017c zmieniaj\u0105ce si\u0119 kaprysy optymizmu i pesymizmu?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Alors que la guerre en Ukraine perdure, la solidarit\u00e9 europ\u00e9enne, \u00e0 ce jour exemplaire, n\u2019est plus exempte de tensions. Certes, son aide se poursuit activement, tant en ravitaillement, appui sanitaire et accueil des r\u00e9fugi\u00e9s que sur le plan militaire, avec des livraisons d\u2019armes efficaces, les Etats Unis y assurant le r\u00f4le pr\u00e9pond\u00e9rant, mettant l\u2019envahisseur en […]<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31,39],"tags":[6,33],"class_list":["post-2947","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualite","category-opinion","tag-europe","tag-histoire"],"acf":[],"yoast_head":"\n